الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

165

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

تطور خلقت انسان را از خاك ، و دوران جنينى ، و دوران حيات در دنيا تا هنگام مرگ ، در هفت مرحله بيان مىكند ، تا هم عظمت قدرت و ربوبيت او روشن شود و هم مواهب و نعمتهايش بر بندگان . مىفرمايد « او كسى است كه شما را از خاك آفريد ، سپس از نطفه ، بعد از علقه ( چيزى شبيه به خون منعقد ) بعد شما را به صورت طفلى از شكم مادر بيرون مىفرستد ، سپس به مرحله كمال و قوت و توانايى مىرسيد ، بعد از آن به مرحله پيرى ، هر چند گروهى از شما پيش از رسيدن به اين مرحله مىميرند و هدف آن است كه به سرآمد عمر خود برسيد ، شايد تعقل كنيد » ( * ( هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُونُوا شُيُوخاً وَمِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّى مِنْ قَبْلُ وَلِتَبْلُغُوا أَجَلًا مُسَمًّى وَلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ) * ) . به اين ترتيب نخستين مرحله ، مرحله تراب و خاك است كه اشاره به آفرينش آدم جد نخستين ما از خاك مىباشد ، و يا خلقت همه انسانها از خاك ، چرا كه مواد غذايى كه وجود انسان و حتى نطفه او را تشكيل مىدهد اعم از مواد حيوانى و گياهى همه از خاك مايه مىگيرد . مرحله دوم مرحله نطفه است كه مربوط به همه انسانها جز آدم و همسرش حوا است . مرحله سوم مرحله اى است كه نطفه تكامل يافته ، و نمو قابل ملاحظه اى نموده ، و به صورت يك قطعه خون بسته در آمده است . بعد از اين مرحله « مضغه » ( چيزى شبيه به گوشت جويده ) و مرحله ظهور اعضاء ، مرحله حس و حركت است كه قرآن در اينجا سخنى از اين سه مرحله به ميان نياورده هر چند در آيات ديگر به آن اشاره كرده است . در اينجا چهارمين مرحله را مرحله تولد جنين ذكر مىكند ، و مرحله پنجم را مرحله تكامل قدرت و قوت جسمى كه بعضى آن را سن سىسالگى مىدانند